سينماي مستند و دفاع مقدس
وقتی برای اولین بار فیلم مستندی از ورود کارگران به کارخانه ساخته شد که صرفا نمایش دهنده همین صحنه بود و یا ورود قطار به ایستگاه پس از نمایش فیلم مخاطبانی که از شدت هیجان از همان لحظات اول سوت و تشویقشان را شروع کردند و یا آنانی که برای کنجکاوی پشت پرده را می دیدند ،اتفاقی رخ داد که سینما نامیدندش و این صنعت از استناد به زندگی عادی و روال مردم ساخته شد .
يكي از مهم ترين عواملي كه باعث ايجاد ارتباط بين مخاطب و هنر ميشود كهن الگوهايي است كه در پس ذهن مخاطب وجود دارد به دليل آن حس مشتركي كه بين مخاطب و اثر ساخته شده به وجود ميآيد باعث ميشود كه اين ارتباط به طور كلي برقرار شود.
يكي از ماندگارترين بخش هاي سينما كه خيلي پويا ، به روز و تاثير گذاري بسياري دارد و ميشود از آن در جهت انتقال مفاهيم بسيار مهمي استفاده كرد سینمای مستند می باشد.
با نگاهي به تاريخ سينماي مستند ايران ميتوان دريافت كه مستندسازان ايراني سالها پيش از وقوع جنگ تحميلي با درك واقعيت هاي تاريخي كشور موضوع جنگ را به عنوان محور برخي از فيلم هاي خود برگزيده اند . واقعيت اين است كه اگر براي مردم امروز آثار پيشينيان مانند شعر ، نقاشي و داستان منابعي مهم و اصيل براي بررسي و درك پديده هاي تاريخ كشور به شمار ميآيند ، براي نسل آينده بيش و پيش از هر چيز ، مستندهايي كه امروزه به توليد ميرسند مد نظر خواهند بود .
فيلم مستند به دليل ذات دو وجهي خود از سويي هنر تلقي ميگردد و از سويي اسنادي غير قابل انكار از زمان محسوب ميشود . به همين دليل آميزهاي جالب توجه از ميرندگي و جاودانگي و تلفيقي از زمان و فرا زمان به شمار ميآيد بنابراين ارزش فيلم مستند به ويژه آثاري كه به جنگ و تاثيرات گذرا و يا ماندگار آن ميپردازد ، واجد ارزشي بي مانند و مضاعف خواهد بود.
نياز به ثبت تصاوير جبهه و بعد انتقال مفاهيم رزمي و پيامهاي رزمندگان از طريق دوربين سينما گران مستند ما به ميان مردم و هم چنين نياز رسانهاي مثل تلويزيون به حجم زيادي از پر كردن وقت خودش با اين نوع سينما مجموع اين عوامل دست به دست هم داد تا اين سينما در اختيار جنگ قرار بگيرد و هم اين كه جنگ و جبهه بهانه و مناسبي بود كه سينماگران خوبي در اين عرصه شاهد تولدشان باشيم ،مرحوم رسول ملاقلی پور، ابراهیم حاتمی کیا ، احمدرضا درویش و...
اما چگونه اين سينما مستند ميتواند امروز براي دفاع مقدس جريان داشته باشد ؟سينماي دفاع مقدس امروز به چه موضوعاتي ميتواند بپردازد؟
جای تامل بسیار است در مورد مستندی که واحد مرکزی خبر توسط چند گزارشگر کم تجربه انجام داده است اینهمه سال سکوت تصویری از جنگ و حالا حجم بسیار زیادی از تصاویری که همیشه تشنه دیدنشان بودیم اما.. چرا باید بدین شکل ارئه شود درست زمانی که هنوز صدای مرتضی آوینی در گوشمان تنین انداز است چند مجری دنبال نام جلو دوربین ظاهر می شوند ؟
به هر جهت اگر جنگي در اين كشور واقع شده پيامدهاي اجتماعي و تاريخي هم دارد ،آن پيامدها هنوز هم جارياند و هنوز قهرمانان آن حماسه و آن دفاع و پايداري زنده اند و هنوز آثار آن جنگ نابرابر در حضورشان ، در زندگي شان ، در شكل خانواده شان ، در شغلشان و در آرمان هايشان به خوبي وجود دارد . اينها تمام ميتوانند زمينه هاي پرداختن به سينماي مستند در اين زمان باشند.
